Zambiaanse leider bouwt via HPWL bruggen met diversiteit en vrede

19 september 2025

Sheikh Yusuf Ayami reist van Lusaka naar Zuid-Korea om zijn ideeën te delen over hoe verschillen mensen bij elkaar brengen. Als teamleider van Family Development Initiatives in Zambia zet hij zich in voor kwetsbare groepen. Hij studeerde aan Al-Azhar Universiteit in Caïro, Egypte, en combineert zijn kennis met praktische actie. Ayami richt zich op bescherming van kinderen, ontwikkeling van families en gemeenschappen, rechten van werknemers, hervormingen in arbeidswetten, gelijkheid tussen mannen en vrouwen, empowerment van vrouwen, veerkracht tegen klimaatveranderingen en ontwikkeling van bedrijven op het platteland. Hij dringt aan bij de regering op leningen voor bestaande bedrijven en initiatieven voor families. Ook uit hij zorgen over de toename van seksueel misbruik van kinderen en pleit voor strengere maatregelen om dat te voorkomen.

Achtergrond in interfaith leiderschap

Ayami, een islamitische geleerde met ervaring in dialoog tussen geloven, ziet Zambia als een land vol variatie. Met 21 miljoen inwoners is het overwegend christelijk, zo’n 95 procent. De rest bestaat uit moslims, hindoes, baha’i, sikhs en joden. Kleine spanningen ontstaan soms door vooroordelen, vooral tegenover moslims. Armoede, drugsgebruik en geweld maken dat erger. Ayami vindt dat elk geloof waardevolle lessen biedt voor vooruitgang. Hij verwijst naar teksten in de Koran die stellen dat mensen in verschillende stammen en naties zijn geschapen om elkaar te leren kennen en te verrijken.

In Zambia helpt zijn organisatie iedereen, los van geloof. Medewerkers komen uit christelijke, baha’i en traditionele Afrikaanse achtergronden. Ze pakken problemen aan die het hele land raken, zoals armoede en geweld. Ayami vergelijkt het met België, waar mensen uit Noord-Afrika, sub-Sahara Afrika en Europa samenleven en dat verrijkt. Of met de Verenigde Staten, die groot werden door openheid. Zambia kan dat voorbeeld volgen door verschillen te omarmen. Ayami staat vooraan in het bevorderen van samenwerking tussen geloven. Hij gelooft dat groepen sterker worden door variatie te gebruiken voor groei, in plaats van als bron van conflict.

Eerste bezoek aan Zuid-Korea

Dit is Ayami’s eerste reis naar Zuid-Korea, en hij is onder de indruk. Hij hoort vaak vergelijkingen: in de jaren zeventig en tachtig stond Zambia’s economie sterker dan die van Zuid-Korea. Nu kijkt hij vol verbazing naar de vooruitgang daar. Wat is het geheim, vraagt hij zich af. Zuid-Koreanen vertellen hem over hun verleden: ze stuurden mensen naar Europa om vaardigheden te leren en brachten die terug. Dat leidde tot bloei. Ayami hoopt terug te keren en lessen mee te nemen voor Zambia. Hij ontmoet mensen uit Afrika, Europa en Azië, wat hem inspireert.

Kinderbescherming als kern

Ayami maakt zich zorgen over misbruik van kinderen in Zambia. Vormen als kinderarbeid, ontzegging van onderwijs en seksueel geweld komen veel voor. Zijn organisatie leidt een forum van meer dan twintig groepen die zich richten op rechten van kinderen. Ze werken samen met de Zweedse internationale ontwikkelingsorganisatie. Vijf thema’s staan centraal: bescherming en bewaking, participatie van kinderen in hun eigen ontwikkeling, budgetten voor kinderen, levering van diensten en opbouw van capaciteit bij organisaties.

Alles is gebaseerd op Zambia’s wet voor kinderrechten, die losse regels bundelt in één code. Die garandeert gratis onderwijs en andere basisrechten. Ayami’s team promoot de uitvoering ervan door de regering. Internationaal steunt hij de Verenigde Naties conventie over kinderrechten. HWPL, een groep voor institutionele vrede, heeft status bij de Verenigde Naties en kan helpen door deze regels te verspreiden. In Zambia werkt Ayami met de lokale HWPL-afdeling aan rapporten. De regering stuurt updates naar de Verenigde Naties, en maatschappelijke groepen vullen aan met hun bevindingen. Zo drukken ze op verbeteringen.

Betrokkenheid van jongeren en vrouwen

Zambia telt veel jongeren: rond de 60 procent van de 21 miljoen inwoners is jong. Ze zijn energiek, maar armoede en drugs leiden soms tot problemen. Ayami mobiliseert hen voor werk in de gemeenschap, zoals het schoonmaken van straten in Lusaka. Jongens en meisjes van verschillende geloven doen mee, wat vaardigheden opbouwt en banden smeedt. Hij richt zich op praktische opleidingen via overheidsfondsen, zoals voor elektriciens, loodgieters en timmerlieden. Vorig jaar hielp zijn organisatie vierhonderd jongeren aan zulke plekken.

Vrouwen spelen een grote rol in zijn werk. Programma’s pakken geweld tegen hen aan en bevorderen gelijkheid. Ayami ziet jongeren en vrouwen als cruciaal voor vrede en ontwikkeling. Hij deelt deze methodes graag op internationale bijeenkomsten, zoals dit summit. Andere landen kunnen leren hoe vocational training banen creëert en onrust voorkomt.

Onderwijs en capaciteitsopbouw

Als geleerde benadrukt Ayami het belang van kennis. Hij haalt de eerste openbaring aan profeet Mohammed aan: lees “Ontwikkeling hangt af van geschoolde mensen.” In Zambia pusht hij “vocational training” boven universitaire graden, omdat basisvaardigheden direct nodig zijn. Mensen met werk en inkomen veroorzaken minder conflicten. Een leeg hoofd leidt tot kwade plannen, zegt hij. Terrorisme bloeit vaak op bij werkloze jongeren.

Traditionele islamitische scholen kunnen samenwerken met moderne instituten om vrede te bevorderen. Ayami’s organisatie bouwt capaciteit op om oorzaken van conflicten aan te pakken. Programma’s zoals die van HWPL passen daarbij, door onderwijs te schalen.

Zambia’s unieke perspectief

Zambia brengt een bijzonder verhaal naar wereldwijde vredesgesprekken. Het land kende nooit burgeroorlog, ondanks 73 stammen. Oprichter Kenneth Kaunda, de eerste president, promootte humanisme en ubuntu: ik ben omdat jij bent. Ook ‘one Zambia, one nation’ hield het bijeen. Overgangen van macht, nu bij de zevende president, gaan soepel. Ayami ziet Zambia als een moreel voorbeeld. HWPL kan leren van deze eenheid en ervaringen met schuldherstructurering, arbeidshervormingen en samenwerking tussen geloven.

Samenwerkingen en uitdagingen

Ayami werkt met bilaterale en multilaterale agentschappen. Partnerschappen tussen lokale groepen, overheden en internationale organisaties versterken vrede. Uitdagingen zoals coördinatie moeten worden aangepakt. Zijn motivatie komt uit zijn studie en programma’s zoals het uitwisselingsprogramma voor internationaal leiderschap in de Verenigde Staten.

Persoonlijk leven en motivatie

Ayami is 50 jaar en vader van vijf kinderen. Hij woont in Lusaka en leidt Family Development Initiatives met passie. Zijn werk is geïnspireerd door islamitische waarden, maar reikt verder. Hij ziet universele lessen in openheid, zoals Nederlanders die naar Indonesië en Zuid-Afrika reisden en bijdroegen aan groei.

Bronnenoverzicht:

• Interview met Sheikh Yusuf Ayami door Andy Vermaut op 19-09-2025 in Sejong City
• Achtergrondinformatie over Sheikh Yusuf Ayami en Family Development Initiatives.

Andy Vermaut +32499357495