24 juni 2026

Joods leven in België

De EJA-conferentie over besnijdenis, religieuze vrijheid en de toekomst van het Joodse leven in België eindigt inhoudelijk met een gesprek dat rechtstreeks naar die toekomst kijkt. In het onderdeel “The Future of Jewish Life in Belgium” komen vertegenwoordigers van Joodse organisaties en de Antwerpse Belz-gemeenschap aan het woord. Het gesprek sluit aan bij de eerdere onderdelen over religieuze vrijheid, medische praktijk, Europees beleid en wetgeving, maar brengt de focus terug naar de mensen en organisaties die het Joodse leven in België vandaag mee dragen.

Stemmen uit Joodse organisaties

Baroness Regina Sluszny, voorzitter van het FJO – Forum of Jewish Organisations, neemt deel aan het panel. Ook Yves Oschinsky, voorzitter van het CCOJB Coordinating Committee of Jewish Organizations in Belgium, is aangekondigd als spreker. Hun aanwezigheid geeft het gesprek een sterk representatief karakter. Beide organisaties staan in de aangeleverde conferentiegegevens vermeld als Joodse gesprekspartners binnen het Belgische landschap. Daardoor krijgt het panel een duidelijke Belgische verankering, met aandacht voor vertegenwoordiging, erkenning en de plaats van Joodse burgers in de samenleving.

Antwerpse Belz-gemeenschap

Eliezer Sternlicht, Head of Legal Affairs en Executive Vice-President van de Antwerp Belz Community, brengt een bijkomende invalshoek in het gesprek. Antwerpen speelt een belangrijke rol in het Joodse leven in België. De aanwezigheid van een vertegenwoordiger van de Antwerpse Belz-gemeenschap maakt duidelijk dat het debat over religieuze vrijheid niet alleen op institutioneel niveau wordt gevoerd, maar ook raakt aan de dagelijkse realiteit van religieuze minderheden. Het gaat over onderwijs, geloofspraktijk, juridische bescherming, publieke erkenning en de mogelijkheid om tradities door te geven aan volgende generaties.

Van debat naar toekomstvraag

Het slotluik plaatst de eerdere discussies in een breder toekomstperspectief. Besnijdenis is daarbij niet alleen een afzonderlijk thema, maar een symbool voor een ruimere vraag: kunnen Joodse families hun religieuze leven in België blijven vormgeven met zekerheid, waardigheid en wettelijke bescherming? Die vraag loopt door de hele conferentie. De toekomst van Joods leven hangt niet alleen af van juridische teksten, maar ook van maatschappelijke aanvaarding, politieke verantwoordelijkheid en de bereidheid om religieuze minderheden ernstig te nemen.

Rol van vertegenwoordiging

De deelname van Baroness Regina Sluszny, Yves Oschinsky en Eliezer Sternlicht wijst op het belang van georganiseerde vertegenwoordiging. Wanneer religieuze praktijken onder druk komen te staan, hebben minderheden duidelijke gesprekspartners nodig die hun bekommernissen kunnen overbrengen aan beleidsmakers, instellingen en de bredere samenleving. Het panel maakt zichtbaar dat Joods leven in België niet kan worden herleid tot erfgoed of geschiedenis. Het gaat om levende organisaties, families, scholen, religieuze praktijken en instellingen die vandaag hun plaats opeisen binnen een democratische rechtsstaat.

Moderatie door Ruth Isaac

Het gesprek wordt gemodereerd door Ruth Isaac, EJA Director for International Relationships & Programs. Die moderatie past binnen de internationale werking van de EJA en plaatst de Belgische discussie in een ruimer netwerk van contacten en programma’s. Het Belgische debat staat immers niet los van wat elders in Europa gebeurt. Discussies over religieuze vrijheid, antisemitisme, veiligheid en minderheidsrechten raken Joodse burgers in verschillende landen. Net daarom is een gesprek over de toekomst van Joods leven in België ook relevant buiten de landsgrenzen.

Belgische Joden vrezen toekomst zonder openlijke brit milah

Tijdens het panel “The future of Jewish life in Belgium” klonk op woensdag 24 juni 2026, om 12.15 uur, een duidelijke waarschuwing uit Joodse hoek. Baroness Regina Sluszny, voorzitter van FJO, en Eliezer Sternlicht, Head of Legal Affairs en Executive Vice-President van de Antwerp Belz Community, stelden dat een beperking op brit milah rechtstreeks raakt aan de vraag of Joodse gezinnen nog een toekomst in België zien. Moderator Ruth Isaac leidde het gesprek namens de European Jewish Association. In de aangeleverde transcriptie komt Yves Oschinsky, voorzitter van CCOJB, niet herkenbaar aan het woord met een afzonderlijke tussenkomst.

Antwerpen als eerste barometer

Barones Regina Sluszny wees erop dat Antwerpen al jaren een eigen dynamiek kent. Jongeren van 18 jaar trokken vaak naar Israël in plaats van verder te studeren in Brussel of Antwerpen. Dat was volgens haar al langer een vertrouwd patroon. De huidige discussie over brit milah zet daar een extra druk bovenop, omdat jonge gezinnen zich nu afvragen of zij hun kinderen nog openlijk volgens hun religieuze traditie kunnen laten besnijden. Voor haar is de kern eenvoudig: als brit milah niet openlijk kan plaatsvinden, zullen sommige gezinnen vertrekken. Dat kan de georganiseerde Joodse wereld niet aanvaarden.

Vraag naar erkenning en overleg

Sluszny stelde dat Joodse inwoners in Antwerpen ingeburgerd zijn en de Belgische wetten naleven. Ze verwees naar drie mohelim die volgens haar over de nodige religieuze papieren beschikken, maar tegelijk in een Belgisch kader werken waar geen officieel systeem bestaat om hen als mohel te beoordelen. Daardoor ontstaat volgens haar een moeilijke situatie: als de Belgische overheid niet erkent hoe brit milah binnen de Joodse traditie wordt uitgevoerd, dreigt elke beoordeling op een verkeerd vertrekpunt te rusten. Haar oproep aan Belgische beleidsmakers was helder: eerst luisteren naar de uitleg van de betrokken Joodse organisaties.

Wantrouwen tegenover juridische uitkomst

Eliezer Sternlicht sprak bijzonder zwaar over de huidige sfeer. Hij stelde dat religieus herkenbare Joden zich vandaag op de eerste lijn voelen staan. Antisemitisme en veiligheid waren volgens hem al langer gekende zorgen, maar hij ziet de huidige discussie over brit milah als een grotere bedreiging omdat niet alleen individuen, maar ook de overheid raakt aan waarden die voor orthodoxe Joden wezenlijk zijn. Op de vraag of hij vertrouwen heeft in het Belgische rechtssysteem om de rechten van minderheden op dit punt te beschermen, antwoordde hij negatief. Hij noemde dat zelf een droevige vaststelling.

Gezinnen denken al aan vertrek

Sternlicht maakte de impact concreet aan de hand van signalen uit de vastgoedsector. Hij zei dat mensen al contact opnemen met de vraag of ze nu hun woning moeten verkopen, nog voor prijzen zouden dalen wanneer gezinnen zouden vertrekken. Dat toont volgens hem welke sfeer de discussie veroorzaakt. Het gaat voor hem dus niet alleen over een mogelijk verbod in de toekomst, maar over de onzekerheid die vandaag al doorwerkt in het dagelijkse leven van Joodse gezinnen in Antwerpen.

Vrijheid, veiligheid en volksgezondheid

Toch sloot Sternlicht overleg niet uit. Hij stelde dat godsdienstvrijheid, veiligheid van kinderen en volksgezondheid naast elkaar kunnen bestaan. In meerdere landen bestaan volgens hem werkbare systemen. Juist daarom begrijpt hij niet waarom de deur van de overheid en van de minister voor overleg gesloten blijft. Als de echte zorg kindveiligheid is, moet er volgens hem worden samengezeten om oplossingen te zoeken. Zijn boodschap was dat brit milah zal blijven plaatsvinden, omdat de praktijk duizenden jaren oud is en diep verankerd zit in het Joodse leven. De vraag is volgens hem alleen of dit openlijk, ondergronds of over de grens zal gebeuren.

Zelforganisatie als mogelijke piste

Tijdens het debat kwam ook de Britse ervaring ter sprake. De Britse spreker wees op het belang van professionele zelforganisatie, heldere opleiding, registratie, data en interne kwaliteitscontrole. Hij waarschuwde tegelijk dat externe regelgeving niet lichtzinnig mag worden aanvaard, omdat ze bij religieuze praktijken ook beperkend kan werken. Als België een werkbaar pad zoekt, werd zelfregulering genoemd als mogelijke manier om vertrouwen op te bouwen zonder de religieuze kern van brit milah te raken.

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)