Pieter Paul Moens wil European Disability Card sterker bekendmaken bij hulpdiensten

14 mei 2026

Pieter Paul Moens van EDC Fan België vraagt dat de European Disability Card veel beter wordt herkend door hulpdiensten, zorgverleners, overheden en redacties. Hij koppelt die vraag aan een recent document van de Europese Commissie over personen met een beperking in noodsituaties, waarin ook de rol van eerstehulpverleners, crisisbeheer en inclusieve paraatheid aan bod komt.

Europese kaart met concrete betekenis

De European Disability Card is bedoeld voor mensen met een erkende, al dan niet zichtbare beperking. De kaart kan in België en in andere EU-lidstaten helpen om aan te tonen dat iemand erkend is als persoon met een handicap of beperking. Voor EDC Fan België gaat het daarbij niet alleen om toegang tot cultuur, sport, recreatie, openbare voorzieningen, vervoer of andere diensten. De kaart kan ook een rol spelen wanneer iemand in contact komt met hulpdiensten of zorgverleners.

Pieter Paul Moens legt daarbij de nadruk op situaties waarin tijd, taal, stress of paniek een rol spelen. Wie een beperking heeft die niet onmiddellijk zichtbaar is, kan in een noodsituatie anders reageren dan hulpverleners verwachten. Een kaart die herkenbaar is, kan dan helpen om sneller rekening te houden met iemands situatie. Dat geldt voor politieagenten, brandweerlieden, ambulanciers, verpleegkundigen, zorgverleners en andere mensen die in crisismomenten moeten handelen.

Nieuwe Europese aandacht voor crisisbeheer

In het recente document van de Europese Commissie over de verdere versterking van de Europese strategie voor personen met een handicap tot 2030 staat een passage over voorbereiding en noodbeheer. Daarin wordt aangegeven dat personen met een handicap bij rampen en noodsituaties vaak extra kwetsbaar zijn. Zij kunnen moeilijker toegang hebben tot waarschuwingen, aangepast vervoer of medisch materiaal dat zijzelf of hun verzorgers nodig hebben.

Ook eerstehulpverleners worden in dat verband genoemd. Niet elke hulpverlener is vandaag voldoende opgeleid of uitgerust om met specifieke noden van personen met een handicap om te gaan. De Europese Commissie wil daarom werken aan inclusievere crisisvoorbereiding, met onder meer analyse van tekorten, overleg met betrokkenen, richtlijnen voor eerstehulpverleners, noodnummers en opleidingen om een type handicap beter te herkennen en gepast te handelen.

Voor EDC Fan België sluit die Europese lijn aan bij het werk dat de groep al langer voert. De organisatie wil dat de European Disability Card niet alleen een administratief bewijs blijft, maar ook een praktisch hulpmiddel wordt dat op het terrein begrepen wordt.

Pieter Paul Moens bij Hadja Lahbib

Pieter Paul Moens had op vrijdag 20 maart 2026 een ontmoeting met Hadja Lahbib tijdens het Europees Congres van Jongeren met een Beperking. Hadja Lahbib is Europees commissaris met bevoegdheden rond onder meer crisisbeheer. Tijdens die bijeenkomst bracht Pieter Paul Moens de aandacht voor de European Disability Card en de rol ervan bij hulpdiensten mee onder de aandacht.

Van die ontmoeting bestaan foto’s en een filmpje op de Facebookpagina van EDC Fan België. Pieter Paul Moens verwijst ook naar het kabinet van Hadja Lahbib, waar Nicole Lada als contactpersoon wordt genoemd voor bijkomende informatie. Hij gaf aan dat een filmpje van de ontmoeting beschikbaar is en dat redacties het onderwerp kunnen opnemen in hun journalistieke werking rond personen met een beperking, hulpdiensten en crisisbeheer.

Uitnodiging door Roberta Metsola

EDC Fan België verwijst ook naar een uitnodiging door Roberta Metsola, voorzitter van het Europees Parlement, op dinsdag 3 december 2024, de Internationale Dag van Personen met een Beperking. Die dag stond in Brussel in het teken van de European Disability Card en de aandacht voor toegankelijkheid en inclusie binnen Europa.

Op die Europese bijeenkomst waren beleidsmakers, belangenorganisaties en activisten aanwezig. Vanuit België waren onder meer Natascha Ummels, Geert Lecompte, Pieter Paul Moens en Sabrine Desaever betrokken. Ook Christ Labaere, Souâd Chiboub, Ludo Goetschalckx, Peter Arnout en Magda Van Damme worden in de documentatie van EDC Fan België genoemd als leden van de groep.

Van Europese stemming naar nationale invoering

De European Disability Card kreeg in 2024 een formele plaats in Europese besluitvorming. De goedkeuring in de Europese Raad gebeurde op woensdag 24 april 2024. De stemming in het Europees Parlement vond plaats op maandag 16 september 2024. In de aangeleverde documentatie staat dat dit telkens unaniem gebeurde en over de partijgrenzen heen.

Ook in België werd al eerder parlementaire aandacht gevraagd voor de kaart. Op vrijdag 10 juni 2022 werd in het Belgisch Federaal Parlement een resolutie gestemd over de erkenning van de EDC-kaart. Nahima Lanjri wordt daarbij genoemd als hoofdindiener. De EU-lidstaten moeten de kaart in de loop van 2028 uitrollen, na omzetting in nationale wetgeving.

Voor EDC Fan België is die timing belangrijk. De kaart komt Europees steeds dichterbij, maar op het terrein is bekendheid geen vanzelfsprekendheid. Een kaart die niet wordt herkend door hulpdiensten, loketmedewerkers, zorgverleners of bedrijven, mist op cruciale momenten een deel van haar waarde.

Kaart voor zichtbare en niet-zichtbare beperkingen

De European Disability Card is volgens EDC Fan België belangrijk voor personen met zichtbare én niet-zichtbare beperkingen. Vooral bij niet-zichtbare beperkingen kan er snel onbegrip ontstaan. Iemand kan overprikkeld raken, traag reageren, moeite hebben met spreken, in paniek raken of op een andere manier handelen dan omstanders verwachten.

In zulke situaties kan de kaart helpen om een gesprek anders te laten verlopen. Ze kan aangeven dat er een erkende beperking is en dat hulpverleners of medewerkers moeten nagaan hoe zij de situatie toegankelijker kunnen maken. Dat maakt de kaart volgens EDC Fan België niet alleen nuttig in culturele of recreatieve contexten, maar ook in ziekenhuizen, bij noodoproepen, tijdens interventies en bij contacten met politie of andere diensten.

Ziekenhuizen tonen de kaart al

De aangeleverde beelden tonen dat verschillende zorginstellingen de European Disability Card al zichtbaar maken. In het Imeldaziekenhuis staat op een scherm de boodschap dat bezoekers hun EU Disability Card ook daar kunnen tonen, zodat medewerkers hen beter kunnen helpen. De boodschap is kort en duidelijk: wie de kaart toont, geeft personeel een signaal om extra rekening te houden met iemands situatie.

AZ Voorkempen gebruikt een informatiebeeld waarop de European Disability Card wordt voorgesteld als een kaart die bevestigt dat iemand een erkende, al dan niet zichtbare beperking heeft. De uitleg maakt ook duidelijk dat de kaart in noodsituaties een waardevol hulpmiddel kan zijn om iemand correct en gepast te ondersteunen.

Ook AZ Delta toont de kaart op schermen. Daar staat de boodschap dat bezoekers hun EU Disability Card kunnen tonen, zodat men hen beter kan helpen. AZ Sint-Lucas Brugge gebruikt eveneens een informatiebeeld over de kaart, met de vraag of mensen de European Disability Card kennen en de uitleg dat de kaart aantoont dat een patiënt of bezoeker een beperking heeft.

Praktische boodschap voor zorgverleners

In de beelden uit de ziekenhuizen keert dezelfde praktische gedachte terug. Wanneer iemand de kaart toont, is het belangrijk dat medewerkers vragen hoe zij het gesprek of de situatie toegankelijker of comfortabeler kunnen maken. EDC Fan België wil precies die reflex breder ingang doen vinden.

Daarbij gaat het niet om een abstract debat. Het gaat om concrete handelingen aan een balie, in een wachtzaal, bij een interventie, in een ziekenhuisgang of bij een onverwachte noodsituatie. Een hulpverlener die de kaart kent, kan sneller de juiste toon, aanpak of ondersteuning kiezen.

Rode Kruis Lebbeke in beeld

Pieter Paul Moens verwijst ook naar Rode Kruis Lebbeke. Hij mocht er een eerste pleister ontvangen van de afdeling. Een aangeleverde foto toont hem samen met medewerkers van Rode Kruis-Vlaanderen en Rode Kruis Lebbeke bij een voertuig van Rode Kruis-Vlaanderen.

Die foto past binnen de bredere sensibilisering die EDC Fan België voert. De groep wil dat de kaart ook bekend raakt bij mensen die in noodsituaties of bij evenementen eerste hulp bieden. Vrijwilligersorganisaties, ziekenwagendiensten en hulpverleners kunnen volgens EDC Fan België een belangrijke rol spelen in het herkennen van de kaart en het gepast reageren wanneer iemand ze toont.

Vrijwilligers met lange inzet

EDC Fan België werkt met vrijwilligers uit verschillende regio’s, waaronder West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Limburg en Brussel. Pieter Paul Moens wordt in de aangeleverde documentatie omschreven als initiatiefnemer sinds september 2007. Samen met andere leden voert hij al jaren campagne om de kaart bekender te maken.

De groep legt contacten met Europese en Belgische overheden, politici, ministers, ziekenhuizen, gezondheidscentra, winkels, veiligheidsdiensten en andere betrokkenen. In de documentatie worden onder meer Nederland, Frankrijk, Luxemburg, Portugal, Duitsland, Finland, Slovakije, Malta, Ierland, Italië, Kroatië en Griekenland genoemd als landen waarmee de groep of haar leden contacten leggen rond de kaart en de toepassing ervan.

Ook wordt verwezen naar contacten met het European Disability Forum, met Ioannis Vardakastanis als voorzitter, en naar eerdere contacten met Helena Dalli, voormalig Europees commissaris voor Gelijkheid. Hadja Lahbib wordt in de aangeleverde informatie genoemd als de huidige bevoegde Belgische Europees commissaris in dit verband.

Sensibilisering via beelden en terreinwerk

EDC Fan België gebruikt foto’s, filmpjes, affiches en flyers om de kaart in beeld te brengen. De groep gaat geregeld op pad om een affiche of kaart te tonen bij mensen uit de sportwereld, G-sportwereld, politiek of cultuur. Die beelden worden gedeeld via de Facebookpagina van EDC Fan België en via andere kanalen.

Ook winkels, gezondheidscentra en ziekenhuizen worden benaderd. De organisatie geeft aan dat er vraag is naar uitleg over de kaart. Daarbij blijft de groep politiek en partijneutraal. De kern van de inzet is dat iedere persoon met een handicap of beperking telt en dat de kaart in zoveel mogelijk situaties herkend moet worden.

Van voordeelkaart naar noodhulpmiddel

De European Disability Card werd aanvankelijk vaak bekeken als een kaart die toegang tot diensten kan vergemakkelijken. EDC Fan België wil dat beeld verruimen. De kaart kan volgens de groep ook relevant zijn voor nood- en hulpdiensten, zeker wanneer een beperking niet zichtbaar is of wanneer iemand door stress niet goed kan uitleggen wat er aan de hand is.

In de aangeleverde documentatie wordt ook verwezen naar toekomstige mogelijkheden met QR-codes of pictogrammen. Daarmee zouden bevoegde instanties sneller informatie kunnen raadplegen die belangrijk is om gepast te reageren. Ook wordt aangehaald dat andere kaarten of toepassingen in de toekomst mogelijk op één kaart kunnen samenkomen.

Oproep aan redacties

Pieter Paul Moens bezorgde de informatie ook aan TV Oost. Hij vraagt dat journalisten die werken rond personen met een beperking, hulpdiensten of Europees beleid het onderwerp verder bekijken. Hij vraagt daarnaast of een eventuele reportage via de pagina van EDC Fan België gedeeld zou mogen worden.

De vraag aan redacties past in een bredere strategie. EDC Fan België wil niet dat de kaart alleen bekend is bij wie ze bezit. Ook de samenleving rond de kaarthouder moet weten wat de kaart betekent. Dat geldt voor hulpverleners, zorgpersoneel, ambtenaren, bedrijven, organisatoren en burgers.

Europese toepassing richting 2028

De Europese toepassing van de kaart moet in de loop van 2028 in alle EU-lidstaten ingang vinden, na omzetting in nationale wetgeving. Voor EDC Fan België is dat geen reden om af te wachten. De groep wil dat de sensibilisering nu al gebeurt, omdat herkenning op het terrein tijd vraagt.

In België bestaan intussen al voorbeelden van ziekenhuizen die de kaart zichtbaar maken. Dat toont dat de boodschap al ingang vindt op bepaalde plaatsen. Tegelijk blijft de vraag hoe breed die kennis aanwezig is bij hulpdiensten, openbare diensten en zorgverleners.

Bronnen:
European Disability Card fans / EDC Fan België, 10 mei 2026
Pieter Paul Moens, EDC Fan België
Document Europese Commissie: EC Enhancing the disability strategy up to 2030
EDC-FAN-BELGIUM-tekst-FINAL-NL
Aangeleverde foto’s en beelden rond European Disability Card, ziekenhuizen, Rode Kruis en EDC Fan België

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)