Sinds 2022 zette Rusland naar schatting 210.000 soldaten uit bezet gebied in tegen Oekraïne

7 november 2025

Gerichte reizen voor kinderen uit Mariupol en Donetsk

Dertig kinderen uit Mariupol brachten eind oktober een door de Russische Liberaal-Democratische Partij georganiseerde trip naar Moskou door, met als doel hen onder te dompelen in Russische cultuur. In een ander traject reisde een 12-jarig meisje uit de regio Donetsk naar de Russische hoofdstad voor een kerkbezoek met de door het Kremlin aangestelde kinderombudsvrouw Maria Lvova-Belova en een tien dagen durend programma in het sanatorium Berezovaya Roshcha aan de rand van Moskou. Zulke trajecten pretenderen tijdelijke begeleiding, maar laten kinderen wel langdurig kennismaken met symbolen, verhalen en rituelen die de band met Oekraïne losmaken.

Schoolboeken en ‘patriottische’ modellen

Volgens de Russische viceminister van Onderwijs Alexander Boegajev zou het onderwijs in de bezette gebieden volledig volgens Russische standaarden verlopen. Onderzoek van de Oekraïense ngo Almenda wijst sinds 1 september op een sterke opmars van nieuwe leerboeken en ‘patriottische’ modellen in de klas. Minstens 592.400 kinderen volgen inmiddels les binnen dat kader. Lokale berichten uit Cherson tonen echter dat de aanhang voor Oekraïne onder scholieren blijft bestaan. De opgelegde lespraktijk blijkt dus niet overal gelijk, wat het beheer van deze gebieden bemoeilijkt.

Rekrutering het hele jaar door

President Vladimir Poetin tekende op 4 november een wet die het conscriptiesysteem naar een jaarrond proces omvormt. Die procedure geldt ook in bezette gebieden. In Melitopol worden mannen van 18 tot 50 al geregistreerd, met huis-aan-huiscontroles en bijzondere aandacht voor profielen die snel inzetbaar zijn. Op de Krim gold de regio al langer als testterrein: elk voor- en najaar gingen er duizenden mannen de dienst in, geregeld gevolgd door ‘vrijwillige’ contracten bij het ministerie van Defensie. Sinds 2014 zouden er op de Krim 45.000 tot 50.000 inwoners zijn opgeroepen; in Donetsk en Loehansk gaat het sinds 2022 om naar schatting 210.000. Deze aanpak levert extra manschappen op en drukt tegelijk het verzet in de bezette regio’s. Juridisch wordt artikel 51 van de Vierde Conventie van Genève overschreden, dat dienstplicht in bezet gebied verbiedt.

Jeugdtraining tussen drones, EHBO en schietoefeningen

In Mariupol verrijst de militaire jeugdcampus Voin, gepland als een permanente voorziening vanaf 2026 met plaats voor 300 jongeren, slaapruimtes, sportzalen, een tactisch onderkomen, een zone voor dronetraining, een toren voor helikopteroefening en een eetzaal. De lokale tak van Voin bereikte dit jaar al 3.000 deelnemers. Intussen worden in de regio Donetsk vijfdaagse cursussen gegeven op het terrein Rubikon: vuurwapenhantering, tactische eerste hulp en drones. Instructeurs zijn Russische veteranen en leden van de zogeheten Maksim Krivonos-eenheid. Onderzoek wijst erop dat die formatie in hoofdzaak bestaat uit Oekraïense krijgsgevangenen die in 2023–2024 in Russische handen vielen. Los van de propagandawaarde levert de cursus tastbare militaire vaardigheden op voor jongeren.

Krim-Tataren onder druk op de weg naar Moskou

Een delegatie van zestien Krim-Tataren reed eind oktober naar Moskou met een petitie voor de vrijlating van vier vrouwen die midden oktober door de FSB werden opgepakt op beschuldiging van ‘extremisme’. Onderweg hielden ordediensten de bus vijf keer tegen; er volgden langdurige identiteitscontroles en detenties. Het voorval past in het patroon van toenemende beperkingen op bewegingsvrijheid en burgerrechten van Krim-Tataren.

Geldstromen naar mijnen en zones met gunstregimes

De staatsbank Promsvyazbank verstrekt 1,1 miljard roebel om de Biloritsjenska-mijn in Loehansk te moderniseren, een producent van 40 procent van de thermische steenkool in die regio. Daarnaast voorziet de Russische regering 1 miljard roebel aan voordelige kredieten voor bedrijven in de vrijhandelszone op de Krim om investeringen aan te trekken. Deze kanalen leveren directe opbrengsten op voor staatsinstellingen en verankeren de economische greep op de bezette gebieden.

Van chatapps naar een eigen platform

Gebruikers in bezet gebied meldden eind oktober problemen met Telegram en WhatsApp. De federale toezichthouder Roskomnadzor koppelde eerdere maatregelen aan het bestrijden van criminaliteit, terwijl lokale operatoren op de Krim tegelijk het Kremlin-gestuurde MAX als alternatief aanprijzen. Volgens onafhankelijke berichtgeving zouden providers registratieberichten met verificatiecodes voor Telegram en WhatsApp beperken. De facto ontstaat zo een drempel naar internationale platforms en een duw richting een kanaal dat gemakkelijker te volgen is.

Een theater als etalage in Mariupol

Het zwaar getroffen Drama Theater van Mariupol, dat op 16 maart 2022 door een Russische luchtaanval instortte terwijl er gezinnen schuilden, zou volgens projectleiders voor ruim tachtig procent hersteld zijn en mogelijk in december heropenen. Mensenrechtenorganisaties kwalificeerden de aanval als oorlogsmisdaad; schattingen spreken over tot 600 doden. De berichtgeving vanuit de bezettingsadministratie verwijst intussen naar nieuwe hotels en renovaties om een beeld van vooruitgang te schetsen, los van de omstandigheden waarin de verwoesting plaatsvond.

Andy Vermaut +32499357495