Vredesopleiding zet menselijke waarde centraal in internationaal onderwijsprogramma
25 april 2026
Officiële start na de oriëntatie
Lesgevers en vredesboodschappers uit verschillende landen namen op zaterdag 25 april 2026 online deel aan de tweede sessie van het HWPL Peace Educator Training Program. Na de eerdere oriëntatie begon daarmee de inhoudelijke opleiding, met aandacht voor vredeseducatie, menselijke waarde, respect, verantwoordelijkheid en de manier waarop onderwijs kan bijdragen aan vreedzaam samenleven.
De sessie werd gemodereerd door Serena Kim. Deelnemers werden gevraagd hun camera aan te zetten en hun naam in Zoom correct weer te geven met land en volledige naam. De opleiding bracht deelnemers uit meerdere landen samen rond één centrale vraag: hoe kunnen leerkrachten en opvoeders jongeren helpen om vrede niet alleen als idee te begrijpen, maar ook als houding in de klas, thuis en in de samenleving toe te passen?
Natuur als vertrekpunt voor vredeseducatie
De eerste les droeg de titel Original state of all creation. Daarin werd de natuur gebruikt als vertrekpunt om te spreken over verscheidenheid, evenwicht, samenwerking en samenleven. Een verhaal over een koning, een wijnmaker en een landbouwer toonde hoe één resultaat vaak afhankelijk is van meerdere factoren. Een fles wijn werd zo het voorbeeld van inspanning, natuur en samenwerking.
De opleiding wees erop dat de aarde naar schatting 8,7 miljoen soorten telt. Die verscheidenheid werd gekoppeld aan biodiversiteit, genetische variatie en verschillende leefgebieden. De deelnemers kregen mee dat verscheidenheid in de natuur helpt om leven veerkrachtiger te maken. Die gedachte werd vervolgens toegepast op mensen, scholen en samenlevingen.
Respect kreeg een taalkundige uitleg. Het woord werd teruggebracht naar een Latijnse betekenis die verwijst naar opnieuw kijken. Daarmee werd respect voorgesteld als de bereidheid om zichzelf en anderen niet te snel te beoordelen. In onderwijs kan dat volgens de opleiding praktisch worden gemaakt door leerlingen hun eigen land, achtergrond of ervaringen te laten voorstellen.
Samenleven door verschil en samenwerking
In de tweede fase van de eerste les werd uitgelegd dat wit licht verschillende kleuren bevat en dat een orkest pas werkt wanneer verschillende instrumenten elk hun eigen klank behouden. Ook de Olympische Spelen werden gebruikt als voorbeeld van mensen uit verschillende landen en sporten die binnen dezelfde regels samenkomen.
Daarna volgde de vraag of levende wezens in de natuur vooral met elkaar strijden of ook samenwerken. De opleiding verwees naar bomen die via ondergrondse schimmelnetwerken voedingsstoffen en signalen kunnen uitwisselen. In een video werd uitgelegd hoe bomen via dat netwerk suikers, waarschuwingen en hulpbronnen kunnen delen, terwijl sommige planten datzelfde systeem ook gebruiken om voordeel te halen uit andere soorten.
De deelnemers kregen mee dat mensen de natuur niet alleen mogen zien als iets dat moet worden gebruikt of overheerst. De mens werd voorgesteld als deel van de natuur. Vanuit dat idee werd gevraagd welke samenwerkingsvormen leerlingen thuis en op school kunnen toepassen.
Menselijke waarde als basis
De tweede les droeg de titel A reason for all creation living in harmony. De les begon met het verhaal van een olifantenverzorger die worstelde met de grote hoeveelheid mest van olifanten. Vervolgens werd uitgelegd dat olifantenmest kan worden gebruikt om papier te maken. Eén olifant produceert ongeveer 50 kilogram mest per dag. Uit 10 kilogram vezels kunnen ongeveer 660 vellen papier worden gemaakt. Volgens de opleiding kan dat op jaarbasis uitkomen op ongeveer 240.000 vellen papier, waardoor 240 bomen gespaard kunnen blijven.
Dat voorbeeld moest tonen dat iets wat nutteloos lijkt, toch waarde en functie kan hebben. Vanuit die gedachte werd de stap gezet naar mensen. Deelnemers kregen de vraag wat voor persoon zij zijn, welke invloed zij hebben op anderen en welke rol zij kunnen opnemen.
De les verwees ook naar de betekenis van namen. Een naam werd voorgesteld als iets dat identiteit, rol en waarde zichtbaar maakt. Ouders kiezen een naam niet toevallig, kinderen geven soms namen aan hun speelgoed en beroepen zoals leerkracht of ontwerper verwijzen naar een taak in de samenleving. De opleiding koppelde dat aan zelfwaarde. Wie zijn eigen waarde erkent, kan volgens deze visie ook makkelijker de waarde van anderen zien.
Invloed en verantwoordelijkheid
Een belangrijk deel van de sessie ging over invloed. Mensen kunnen volgens de opleiding niet alleen leven. Huizen, kleren en voedsel bestaan doordat anderen inspanningen leveren. Ook woorden, daden en aanwezigheid kunnen invloed hebben op anderen.
Trekvogels werden gebruikt als voorbeeld. Door in V-vorm te vliegen, verlagen ze de luchtweerstand en wisselen ze de leiding af. Daardoor sparen ze energie en kunnen ze samen verder reizen dan alleen. De opleiding verbond dat met het idee dat mensen elkaar nodig hebben om grotere moeilijkheden aan te pakken.
Daarna kwam de salad bowl theory aan bod. Die theorie werd gebruikt om te tonen hoe verschillende culturen in één samenleving kunnen bestaan zonder hun eigenheid te verliezen. Elk ingrediënt behoudt zijn eigen smaak, maar samen ontstaat een geheel dat werkt.
Voorbeelden uit de wereld
Caitlin, algemeen directeur Peace Education bij HWPL Global A Branch, gaf daarna voorbeelden van vredeseducatie op verschillende continenten. In Azië zouden 490 scholen en instellingen in 27 landen samenwerkingsovereenkomsten hebben ondertekend, terwijl ruim 700 scholen actief vredeseducatie uitvoeren. De Filipijnen werden genoemd door de link met Mindanao en de vredesinspanningen sinds 2012. India werd aangehaald als land met grote schaal, terwijl Zuid-Korea werd voorgesteld als voorbeeld van kleinschaliger werk met leerlingen en materiaal op maat.
In Amerika zouden 71 scholen in 17 landen samenwerkingsovereenkomsten hebben ondertekend en zouden 150 scholen vredeseducatie toepassen. Een voorbeeld uit Atlanta in de Amerikaanse staat Georgia werd gebruikt om te tonen hoe jongeren via vredeseducatie tot actie kunnen komen en zelfs beleidsvoorstellen kunnen doen.
Voor Afrika werd Zambia uitvoerig besproken. Het land werd voorgesteld met de nationale gedachte One Zambia, One Nation. Volgens de opleiding zijn daar 60 samenwerkingsovereenkomsten en ruim 100 vredeseducatoren betrokken. Ook een Peace Culture Center kwam aan bod, bedoeld als plaats waar niet alleen leerlingen, maar ook burgers met vredeswaarden kunnen kennismaken.
Australië en Oceanië kwamen eveneens aan bod. In die regio zouden 22 scholen in zeven landen een samenwerkingsovereenkomst hebben ondertekend en zouden ruim 50 scholen vredeseducatie uitvoeren. De opleiding verwees naar culturele activiteiten en buitensporten als manieren om lessen dicht bij de leefwereld van leerlingen te brengen.
Voor Europa werd gezegd dat 133 scholen in 23 landen via samenwerkingsovereenkomsten betrokken zijn en dat ruim 180 scholen vredeseducatie toepassen. Oekraïne kreeg bijzondere aandacht. Ondanks de oorlog zouden daar vredeslessen doorgaan, zelfs in schuilplaatsen. Recent zouden 400 Oekraïense onderwijzers de training hebben afgerond en officieel zijn aangesteld als HOP peace educators.
Inzichten van deelnemers
Na de presentatie kregen deelnemers de kans om hun inzichten te delen. Een deelnemer uit Malawi legde uit dat mensen, net als planten en soorten in de natuur, kunnen leren samenleven ondanks verschillen in achtergrond, etniciteit, geloof, taal of leefomgeving. De kern van zijn bijdrage was dat mensen niet gelijk hoeven te zijn om toch vreedzaam met elkaar om te gaan.
Een Belgische deelnemer wees op de unieke menselijke waarde van elke persoon. Hij stelde dat het erkennen van die waarde ook het erkennen van menselijke waardigheid betekent. Volgens hem moet vredeseducatie niet alleen in scholen, maar ook in universiteiten mogelijk zijn. Hij noemde het belangrijk dat ieder mens wordt gezien als uniek binnen een aarde, samenleving, economie en verschillende systemen die elkaar raken.
Ook deelnemers uit Zambia kwamen aan het woord. Ernest Chiwele stelde dat vrede begint bij één individu en dat mensen moeten erkennen dat zij verschillend zijn. Een andere deelnemer gaf aan dat mensen moeten aanvaarden wat niet kan worden veranderd, maar moeten handelen op wat vandaag wel mogelijk is. Daarbij werd verwezen naar kleine dagelijkse gewoonten en zachte dialoog als bouwstenen voor vrede.
Lucy uit Zambia sprak over leerlingen met mentale gezondheidsproblemen. Zij stelde dat vredeseducatie kan helpen om jongeren te leren wat vrede betekent, hoe zij zichzelf kunnen waarderen en hoe samenwerking nodig is binnen scholen en lokale omgevingen.
Voorwaarden voor aanstelling als vredeseducator
Aan het einde van de sessie werden de voorwaarden voor officiële aanstelling als vredeseducator uitgelegd. Deelnemers moeten minstens drie sessies volgen. Wie door omstandigheden niet live kan deelnemen, kan een opgenomen sessie bekijken, zodat de aanwezigheid toch kan meetellen. Deelname aan live sessies werd wel aangemoedigd, omdat actieve deelname deel uitmaakt van het leerproces.
Na elke les ontvangen deelnemers via WhatsApp een werkblad. Zij moeten dat invullen en indienen. Daarnaast moeten zij minstens één sessie vredeseducatie uitvoeren. Voor elke bijeenkomst wordt een nieuwe opdracht aangekondigd, zodat deelnemers stap voor stap praktijkervaring opbouwen.
De eerste wekelijkse opdracht begon meteen na deze sessie. Deelnemers werden gevraagd om hun vredesmomenten, datum, lesthema en persoonlijke inzichten te delen. Die gegevens kunnen later worden opgenomen in een internationaal portfolio binnen het HWPL-netwerk en mogelijk gedeeld worden met internationale organisaties zoals de Verenigde Naties en UNESCO.
Bronnen:
HWPL Peace Educator Training Program
Peace Educator Training Program, sessie 2
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)
