European Disability Card kreeg vaste plaats in federaal consumentenbeleid
20 juli 2026
De European Disability Card kreeg binnen het Federaal actieplan handicap 2021-2024 een concrete rol in het consumentenbeleid. De federale aanpak koppelde de kaart aan betere dienstverlening in winkels en horeca, het gebruik als toiletpas, partnerlabels en sensibilisering aan de Vrije Universiteit Brussel. Het eindrapport van april 2024 plaatste die werking naast maatregelen rond toegankelijke bankdiensten en de bescherming van kwetsbare consumenten.
Kaart als herkenbaar signaal
De European Disability Card, afgekort EDC, laat een persoon met een zichtbare of niet-zichtbare handicap aangeven dat specifieke hulp nodig kan zijn. In de betrokken campagnefase gebruikten in België minstens 150.000 personen de kaart en hadden minstens 225 partners zich aangesloten. De kaart kon worden getoond in winkels, culturele instellingen, horecazaken, pretparken en andere diensten of handelszaken. Het tonen van de EDC gold ook als toiletpas, onder andere voor personen met overprikkelde darmen of een stoma die discreet toegang tot een toilet vragen.
Praktische hulp in winkels en horeca
Handelaars kregen het advies om niet zelf te veronderstellen welke ondersteuning nodig is, maar de kaarthouder daar rechtstreeks naar te vragen. Een aangepaste communicatiestijl, hulp bij het in- en uitladen van aankopen, bredere doorgangen, assistentie, voorbehouden plaatsen of een korting konden het bezoek toegankelijker maken. Dat gold voor kaarthouders die alleen kwamen en voor personen die door een begeleider werden vergezeld. Handelszaken die zich als EDC-partner inschreven, ontvingen een label en werden opgenomen in het overzicht van erkende partners.
De Warmste Entree bundelde richtlijnen
De Warmste Entree werd opgezet binnen de federale sensibiliseringscampagne BE.COCO over consumentenrechten. Comeos ontwikkelde het platform voor handelaars en dienstverleners, met aandacht voor infrastructuur, communicatie en klantvriendelijke dienstverlening. Online opleidingen, wettelijke verplichtingen, praktische aanbevelingen en advies van toegankelijkheidsexperts moesten ondernemingen helpen om personen met een handicap beter te ontvangen. De Warmste Entree is een samenwerking van Comeos, Inter en CAWaB.
Studenten testten drempels aan de VUB
Tijdens de Week van de Consument in maart 2023 aan de Vrije Universiteit Brussel in Brussel werkten de organisatoren samen met De Warmste Entree. Studenten konden in een rolstoel plaatsnemen en een parcours afleggen. De oefening liet hen ervaren welke hinder personen met een mobiliteitsbeperking bij verplaatsingen en dagelijkse handelingen kunnen ondervinden. Tegelijk werd de European Disability Card onder de aandacht gebracht als praktisch hulpmiddel voor personen die ondersteuning of aangepaste dienstverlening nodig hebben.
Europese uitrol was al in voorbereiding
In de beschreven periode was de European Disability Card sinds 2017 ingevoerd in acht EU-landen: België, Cyprus, Estland, Finland, Italië, Malta, Roemenië en Slovenië. Een uitbreiding naar alle lidstaten van de Europese Unie was in voorbereiding en kreeg steun van het Europees Parlement. De kaart was gericht op een vlottere toegang tot cultuur, sport en vrijetijdsbesteding, met faciliteiten of voordelen bij deelnemende partners.
Bankdiensten bleven een knelpunt
Het federale eindrapport wees ook op blijvende problemen bij bankdiensten voor personen met een handicap. Vooral draagbare betaalterminals met uitsluitend aanraakgevoelige toetsen vormden een knelpunt voor blinde en slechtziende personen. Ook mensen met spasticiteit konden daardoor problemen ondervinden bij het veilig en zelfstandig invoeren van hun bankcode. De Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap stelde dat klanten hun betalingen zelfstandig en zonder het delen van persoonlijke bankgegevens moesten kunnen uitvoeren.
Extra geldautomaten en langere opvolging
Voor het banknetwerk voorzag een memorandum in 207 geldautomaatlocaties en 80 extra geldautomaten tegenover de oorspronkelijke ramingen van de exploitanten voor 2025. De locaties moesten in stedelijke gebieden zo worden gespreid dat er minstens één geldautomaat per gemeente beschikbaar bleef. De meeste verplichtingen moesten uiterlijk op 31 december 2025 zijn uitgevoerd. De overeenkomst liep tot 31 december 2027 en voorzag in jaarlijkse opvolging via publicaties van de Nationale Bank van België.
Centraal loket voor consumentenzaken
Voor begin 2024 was ook een Uniek Loket voor Consumentenzaken voorzien. Een centraal digitaal platform moest als toegangspoort dienen voor informatie en diensten rond consumentenbescherming. De Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap werd bij het ontwerp betrokken. Om rekening te houden met de digitale kloof werd gekozen voor een hybride aanpak met digitale dienstverlening en fysieke loketten. Op 17 november 2022 nam de raad daarnaast deel aan een conferentie van de Belgische Vereniging voor Onderzoek en Expertise van Consumentenorganisaties over de digitale kloof en digitale rechten.
Recht om vergeten te worden
De Kamer breidde in 2022 het recht om vergeten te worden in verzekeringszaken uit. Dat recht beperkt onder bepaalde voorwaarden de gevolgen van een vroegere medische aandoening bij het afsluiten van een verzekering. Een aparte uitbreiding die specifiek gericht was op personen met een handicap werd onderzocht, maar werd niet toepasselijk geacht.
Bronnen:
FOD Sociale Zekerheid, Federaal actieplan handicap 2021-2024: Eindrapport, april 2024 — via Pieter Paul Moens van EDCfan https://socialsecurity.belgium.be/sites/default/files/content/docs/fr/elaboration-politique-sociale/federaal_actieplan_handicap_-_eindrapport.pdf
FOD Sociale Zekerheid, Federaal Actieplan Handicap — https://socialsecurity.belgium.be/nl/sociaal-beleid-mee-vorm-geven/handicap/verdrag-van-de-verenigde-naties-voor-de-rechten-van-personen-met-een-handicap/federaal-actieplan
De Warmste Entree, Iedereen mee met de European Disability Card — https://www.warmsteentree.be/nieuws/iedereen-mee-met-de-european-disability-card
Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap, Advies 2021/05 over toegankelijke betaalterminals — https://ph.belgium.be/nl/adviezen/advies-2021-05.html
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)
