Oekraïense kinderen blijven via bezettingsbesturen bij Russische families terechtkomen
5 juni 2026
In bezet Loehansk heeft een door het Kremlin aangestelde functionaris erkend dat Oekraïense kinderen in 2026 nog altijd bij Russische families worden geplaatst. Het gaat om kinderen uit bezet Oekraïens gebied die via Russische bezettingsstructuren terechtkomen bij families in andere regio’s van Rusland. De verklaring is bijzonder zwaarwichtig, omdat de verplaatsing, plaatsing en mogelijke adoptie van Oekraïense kinderen sinds het begin van de grootschalige oorlog tot de gevoeligste dossiers behoort. Het raakt aan ouderlijk gezag, identiteit, nationaliteit, onderwijs, taal, familiebanden en de vraag of kinderen uit bezet gebied ooit vrij naar hun oorspronkelijke omgeving kunnen terugkeren.
Kinderen uit Loehansk naar Russische regio’s
Inna Shvenk, kinderrechtencommissaris voor de Russische bezettingsstructuur in de oblast Loehansk, verklaarde dat haar dienst in 2026 al 24 kinderen uit bezet Loehansk bij families in andere regio’s van Rusland heeft geplaatst. Shvenk is op regionaal niveau ondergeschikt aan Maria Lvova-Belova, de federale Russische kinderrechtencommissaris. Zij gaf haar verklaring op 27 mei 2026 in een interview met een medium in bezet Loehansk naar aanleiding van Internationale Kinderdag. Daarbij bevestigde zij ook dat in 2025 al 30 wezen bij Russische families werden ondergebracht. Daarmee wordt zichtbaar dat het om een lopende praktijk gaat, niet om één losse plaatsing.
Bezettingsstructuur werkt met eigen systemen
Volgens Shvenk is bezet Loehansk nog niet aangesloten op de federale Russische adoptiedatabank. Tegelijk stelde zij dat de regionale databank wel werkt en effectief wordt gebruikt om plaatsingen mogelijk te maken. Dat is belangrijk, omdat een databank kinderen herleidt tot dossiers binnen een door Rusland bestuurd systeem. Wie een kind registreert, categoriseert en administratief beschikbaar maakt voor plaatsing, krijgt grote macht over de toekomst van dat kind. In bezet gebied gebeurt dat niet binnen een neutrale omgeving, maar binnen een bestuurlijke structuur die door Rusland is opgezet en die Oekraïens gezag heeft verdrongen.
Doelstelling voor 2030 verhoogt druk op plaatsingen
Shvenk verwees naar een presidentieel decreet dat haar dienst verplicht om het aantal kinderen in weeshuizen tegen 2030 met 30 procent te verminderen. Die doelstelling kan voor de bezettingsadministratie een prikkel vormen om kinderen sneller via pleegzorg, voogdij of adoptie bij families onder te brengen. In normale omstandigheden kan het verminderen van het aantal kinderen in instellingen een sociaal doel zijn. In bezet gebied krijgt dat echter een heel andere betekenis. Kinderen worden dan niet alleen uit instellingen gehaald, maar ook mogelijk verplaatst naar families in Rusland, ver weg van hun oorspronkelijke leefomgeving, taal en sociale omgeving.
Pleegzorg en adoptie raken aan identiteit
De plaatsing van Oekraïense kinderen bij Russische families raakt aan veel meer dan opvang alleen. Een kind dat in een ander land of in een bezettingscontext wordt geplaatst, kan nieuwe documenten krijgen, een andere schoolomgeving binnengaan en worden opgevoed binnen een ander staatsverhaal. Taal, geschiedenis, nationaliteit en loyaliteit kunnen daardoor worden beïnvloed. Zeker bij kinderen die hun ouders verloren hebben of van hun familie gescheiden raakten, is het risico groot dat zij weinig bescherming hebben tegen druk van instellingen en volwassenen. De grens tussen opvang, heropvoeding en blijvende inpassing in Russische structuren wordt dan bijzonder dun.
Zomerkampen als tijdelijke verplaatsing
Naast pleegzorg en adoptie blijven Russische functionarissen tijdelijke verplaatsing van Oekraïense kinderen naar Rusland organiseren via kampformules. Het ministerie van Volksgezondheid van de oblast Rostov stelde op 27 mei 2026 dat 5.625 kinderen uit bezette delen van Donetsk, Loehansk, Cherson en Zaporizja in 2026 naar kampen in de oblast Rostov zullen gaan. Dat past in een breder programma waarbij 9.000 kinderen uit 14 regio’s van Rusland en bezet Oekraïne worden verwacht. De omvang van die cijfers wijst op een grootschalige organisatie waarbij bezette Oekraïense gebieden behandeld worden alsof zij gewone Russische regio’s zijn.
Rostov voorziet fors budget
De regionale administratie van Rostov voorzag in de begroting voor 2026 ruim 1,37 miljard roebel, ongeveer 19 miljoen dollar, voor kinderrecreatie. Dat geld gaat naar vouchers, compensatiebetalingen en voedselvoorziening. De plaatsvervangende minister van Onderwijs van Rostov, Ekaterina Sakovnikova, stelde dat ongeveer 16.000 personeelsleden bij het kamptraject betrokken zullen zijn. Daarbij gaat het onder meer om begeleiders, opvoeders en onderwijspsychologen. Dat aantal personeelsleden toont dat het om een breed systeem gaat met administratieve, pedagogische en logistieke ondersteuning. Voor kinderen uit bezet gebied betekent dit dat zij in een Russische opvoedkundige omgeving terechtkomen, ook wanneer het verblijf als tijdelijk wordt voorgesteld.
Kampen hebben politieke betekenis
Zomerkampen kunnen op papier worden voorgesteld als ontspanning of opvang. In de context van bezet Oekraïne krijgen zij een politieke lading. Kinderen worden uit hun eigen omgeving gehaald en in Russische instellingen geplaatst, waar onderwijs, symbolen, taal, geschiedenis en loyaliteit door Russische instanties worden bepaald. Dat maakt het moeilijk om zulke programma’s als gewone vakantieopvang te zien. De deelname van onderwijspsychologen en opvoeders wijst bovendien op begeleiding die verder kan gaan dan praktische zorg. Voor kinderen uit bezette gebieden kan zo’n kamp een instrument worden waarmee zij worden losgemaakt van Oekraïense referentiekaders.
Zaporizja-kinderen naar de bezette Krim
Ook in bezet Zaporizja worden kinderen tijdelijk overgebracht voor vakantieprogramma’s. Yevgeny Balitsky, het door Rusland aangestelde hoofd van de bezettingsadministratie in Zaporizja, verklaarde op 31 mei 2026 dat duizenden kinderen uit bezet Zaporizja naar de bezette Krim zullen worden gebracht. Dat gebeurt op basis van een afspraak met Sergei Aksyonov, het door Rusland aangestelde hoofd van de bezette Krim. De Krim is sinds 2014 door Rusland bezet en heeft binnen de Russische propagandistische voorstelling een bijzondere plaats. Wanneer kinderen uit andere bezette Oekraïense gebieden daarheen worden gebracht, krijgt de verplaatsing ook een ideologische betekenis.
Krimkampen als middel tot Russische opvoeding
Russische kampstructuren op de bezette Krim worden gebruikt om kinderen uit andere bezette oblasten in contact te brengen met Russische culturele en politieke opvoeding. Dat kan gaan om taal, symbolen, historische verhalen, ceremonies, jeugdactiviteiten en militaire of patriottische vorming. Voor jonge kinderen kan herhaalde deelname aan zulke trajecten de band met Oekraïne verzwakken. Voor oudere kinderen kan het de druk verhogen om zich aan te passen aan Russische instellingen. In beide gevallen wordt de bezetting niet alleen zichtbaar in het bestuur van het gebied, maar ook in de opvoeding van een nieuwe generatie.
Yunarmia groeit in bezet Oekraïne
De inschrijving in Yunarmia, de Russische nationale jeugdcadettenbeweging, lijkt in bezet Oekraïne toe te nemen. Dat is een belangrijk signaal, omdat Yunarmia kinderen en jongeren binnenbrengt in een patriottisch en militair georiënteerd kader. De beweging staat niet los van Russische staatsvorming. Zij leert jongeren zich te verhouden tot Russische symbolen, militaire discipline en nationale loyaliteit. In bezet Oekraïne krijgt deelname aan zo’n beweging een extra lading. Het gaat dan niet alleen om jeugdwerking, maar ook om het inbedden van Oekraïense kinderen in Russische staatsideologie.
Een systeem van plaatsing, verplaatsing en opvoeding
De verschillende elementen wijzen samen op een breder systeem. Er zijn plaatsingen bij Russische families, regionale databanken, doelstellingen om het aantal kinderen in instellingen te verminderen, zomerkampen in Rusland, vakantieprogramma’s op de bezette Krim en groeiende deelname aan Russische jeugdstructuren. Elk onderdeel kan afzonderlijk als administratief, sociaal of recreatief worden voorgesteld. Samen tonen ze een patroon waarin kinderen uit bezet Oekraïne steeds verder in Russische structuren worden opgenomen. Dat maakt het dossier bijzonder ernstig en vraagt blijvende aandacht van journalisten, mensenrechtenorganisaties en internationale instellingen.
Bronnen:
indegazette.be, Kinderen naar Sachalin, toeristen naar Mariupol, 27 november 2025
https://www.indegazette.be/kinderen-naar-sachalin-toeristen-naar-mariupol-de-nieuwe-realiteit-van-bezet-oekraine/
indegazette.be, Oekraïense kinderen gedeporteerd naar Noord-Korea in Russisch jeugduitwisselingsprogramma, 8 januari 2026
https://www.indegazette.be/oekraiense-kinderen-gedeporteerd-naar-noord-korea-in-russisch-jeugduitwisselingsprogramma/
indegazette.be, Russische bezettingsautoriteiten plannen zomerkampen voor Oekraïense kinderen
https://www.indegazette.be/russische-bezettingsautoriteiten-plannen-zomerkampen-voor-oekraiense-kinderen/
indegazette.be, Rusland wijzigt de bevolkingssamenstelling in bezet Oekraïne door grootschalige hervestiging, 20 maart 2026
https://www.indegazette.be/rusland-wijzigt-de-bevolkingssamenstelling-in-bezet-oekraine-door-grootschalige-hervestiging/
indegazette.be, Sinds 2022 zette Rusland naar schatting 210.000 soldaten uit bezet gebied in tegen Oekraïne
https://www.indegazette.be/sinds-2022-zette-rusland-naar-schatting-210-000-soldaten-uit-bezet-gebied-in-tegen-oekraine/
International Criminal Court, Situation in Ukraine: ICC judges issue arrest warrants against Vladimir Putin and Maria Lvova-Belova, 17 maart 2023
https://www.icc-cpi.int/news/situation-ukraine-icc-judges-issue-arrest-warrants-against-vladimir-vladimirovich-putin-and
OSCE, Moscow Mechanism report on the transfer and deportation of Ukrainian children, 4 mei 2023
https://cdn.osce.org/sites/default/files/f/documents/7/7/542751_1.pdf
European Parliament, Return of Ukrainian children forcibly transferred and deported by Russia, 8 mei 2025
https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2025-0096_EN.html
Council of the European Union, Ukrainian children unlawfully deported and forcibly transferred to Russia: EU sanctions 16 individuals and seven entities, 11 mei 2026
https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/05/11/ukrainian-children-unlawfully-deported-and-forcibly-transferred-to-russia-eu-sanctions-16-individuals-and-seven-entities/
Foreign Affairs Council, 11 mei 2026
https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/fac/2026/05/11/
United Nations Human Rights Office, UN Commission concludes that deportation and forcible transfer of Ukrainian children are crimes against humanity, 12 maart 2026
https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/03/un-commission-concludes-deportation-and-forcible-transfer-ukrainian-children
Yale School of Medicine, Russia’s systematic program of coerced adoption and fostering of Ukraine’s children, 3 december 2024
https://medicine.yale.edu/news-article/russias-systematic-program-of-coerced-adoption-and-fostering-of-ukraines-children/
Just Security, Report shows Russia’s coerced adoption of Ukraine’s children, 3 december 2024
https://www.justsecurity.org/105372/hrl-report-ukraine-children/
Yale School of Public Health, Ukraine’s stolen children: inside Russia’s network of re-education and militarization, 16 september 2025
https://ysph.yale.edu/news-article/ukraines-stolen-children-inside-russias-network-of-re-education-and-militarization/
Financial Times, FT investigation finds Ukrainian children on Russian adoption sites, 11 juni 2024
https://www.ft.com/content/2d0013d2-a407-449f-b1e2-3d14fe65188f
Financial Times, Moscow holds Ukrainian children at hundreds of sites across Russia, 15 september 2025
https://www.ft.com/content/f6de4e80-5200-4ad9-86df-73fcdab01e03
Reuters, Yale report links Russian oil sector to child deportation from Ukraine, 3 april 2026
https://www.reuters.com/world/europe/yale-report-links-russian-oil-sector-child-deportation-ukraine-2026-04-03/
Government of the United Kingdom, List of Russia designations, 11 mei 2026
https://www.gov.uk/government/publications/list-of-russia-designations-11-may-2026
President of Ukraine, Thanks to our Bring Kids Back UA initiative, we have managed to secure the return of children, 30 april 2026
https://www.president.gov.ua/en/news/zavdyaki-nashij-iniciativi-bring-kids-back-ua-vdalosya-zabez-104173
Council of Europe, United Nations exchange of views: human rights and the children of Ukraine, 9 februari 2026
https://www.coe.int/en/web/human-rights-rule-of-law/-/united-nations-exchange-of-views-human-rights-and-the-children-of-ukraine
OSCE ODIHR, Ukraine appoints three experts following the invocation of the Moscow Mechanism on Ukrainian children, 1 juni 2026
https://odihr.osce.org/news/odihr/664984
International Centre for Defence and Security, Taken as children to grow up as Russians, 12 mei 2026
https://icds.ee/en/taken-as-children-to-grow-up-as-russians-will-the-war-be-truly-over-if-they-are-still-missing/
IStories, How Russian parliamentary leader Sergey Mironov and his wife adopted a child taken from Ukraine, 23 november 2023
https://istories.media/en/stories/2023/11/23/mironov-kidnapping/
Ukrainian Parliament Commissioner for Human Rights, Adoption of a Ukrainian child by Russian citizens, 30 november 2023
https://www.ombudsman.gov.ua/en/news_details/mizhnarodna-spilnota-maye-vidreaguvati-ombudsman-pro-vsinovlennya-ukrayinskoyi-ditini-rosijskim-deputatom
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)
